Seth Godin had in Antwerpen nog tijd genoeg om enkele vragen te beantwoorden. Als ik het goed begreep (vragenstellers spraken cryptisch, Seth interpreteerde vrijelijk) ging een vraag over discipline in relatie tot ‘shipping’. De vragensteller blogt zelf en merkte op dat Seth Godin sinds lange tijd zijn blog regelmatig en intensief onderhoudt.
Seth Godin, Johan Cruijff en Pablo Picasso
Seth’s antwoord getuigt van Cruijffesque logica: als je een jaar lang elke dag blogt, heb je 365 posts. Eigenlijk zou elke marketeer of ondernemer moeten bloggen, vindt Godin. Ook als niemand je blog leest. Is dat zo?
Real artists ship, maar maakt ‘shipping’ je ook een ‘artist’? Moesten we er niet voor waken boring te zijn? Leverde Picasso dan elke dag een schilderij af?
The week after lees ik verder in You are not a gadget. A manifesto. Jaron Lanier draagt zijn boek op aan zijn ‘friends and colleagues in the digital revolution.’ Net als Seth Godin spreekt Lanier van een drastische omwenteling, een revolutie. Brengt een revolutie alleen goeds? Waar Godin slechts over strengths en opportunities spreekt, neemt Lanier ook de zwakten en gevaren in beschouwing.
You have to be somebody before you share yourself (Jaron Lanier)
Lanier pleit voor een nieuwe humanistische benadering in dit digitale ‘superhuman’ tijdperk. De visionair van Silicon Valley takelt vele interessante onderwerpen omhoog die bedolven zijn onder de lawine van onbeperkte mogelijkheden. Een van de vragen die hij stelt, is wat een mens onderscheidt van een computer of machine. En wat kun je doen om een persoon(lijkheid) te zijn, in plaats van een bron om uit te baten/buiten?
Om het hier bij shipping te houden:
- Don’t post anonymously unless you really might be in danger
- If you put effort into wikipedia articles, put even more effort into using your personal voice and expression outside of the wiki.
- Create a website that expresses something about who you are that won’t fit into the template available on a social networking site
- Post a video once in a while that took you one hundred times more to create than it takes to view
- Write a blog post that tooks weeks of reflection before you heard the inner voice that needed to come out
- If you are twittering, innovate in order to find a way to describe your internal state instead of trivial external events, to avoid the creeping danger of believing that objectively described events define you, as they would define a machine. (p.21)
Digitale revolutie!
Zijn Godin en Lanier opponenten in dezelfde revolutie?
Godin en Lanier delen het geloof dat wij allen een kunstenaar in ons hebben. En roepen op deze te bevrijden, de massa te ontstijgen.
Ze waarschuwen geen werk af te leveren dat je concurrent (Godin) of je computer (Lanier) ook kan maken. Moeten we dan toch niet eens nadenken, voordat we dagelijks een blog vol links of een aantal (re)tweets de wereld insturen?
Be, think and act personal!
Meerwaarde: geef merken rituele lading
Pennen recht leggen op je bureau, terugrennen om te controleren of je deur of auto op slot is, trappen of tegels tellen.
Maar ook; de vaatwasser opnieuw inruimen (en nu op jouw manier), een paar sokken bij elkaar op het droogrek hangen. Hoeveel (nutteloze) tijd je ermee kwijt bent bepaalt het verschil tussen lijden aan een dwangneurose en licht exentrieke ordeningsdrift. In Psychologie magazine legt hoogleraar psychiatrie Denys uit, waar het dwanggedrag vandaan komt.
De functionele verklaring: neurotisch gedrag verhoogt de veiligheid. Regelmatig handen wassen en sloten controleren houden ongewenste bacterien en inbrekers op afstand. Bij mensen met een zware obsessieve- compulsieve stoornis ligt de verklaring in het lichaam zelf. Bepaalde breingebieden zijn overproductief.
Rituelen of chaos?
Vanuit een filosofisch perspectief biedt professor Damiaan Denys ons een derde verklaring. Dwanggedrag articuleert de fundamentele behoefte om grip te krijgen op ons leven. Met rituelen bezweren we de chaos en scheppen de illusie dat we invloed uitoefenen. Er klinkt iets wanhopigs en angstigs door, vindt ook Sterre van der Leer. In haar column maakt ze de vergelijking met kunstenaars. We maken de wereld mooier en ordenen onze omgeving opnieuw volgens esthetische principes.
Een mooie gedachte. Benedictijner monnik Anselm Grun verwoordt het als volgt:
Rituelen geven het leven structuur. Rituelen geven het leven diepgang en kleur.
Ze stellen je in staat zelf te leven in plaats geleefd te worden. (50 Persoonlijke rituelen. Forte)
Onder bezielende leiding van marketeers krijgen merken rituele lading. Houden chaos in het supermarktschap, koelkast, badkamer en kledingkast op afstand, geven letterlijk en figuurlijk ruimte.
Externe gebeurtenis of intrinsieke (meer)waarde
Goedbedoeld pogen marketeers merken rituele status te geven door ze te koppelen aan een externe gebeurtenis. Moederdag, Valentijnsdag, Kerstmis en Sinterklaas staan bol van tradities en rituelen. Vervolgens verbind je een product hieraan en hoop je dat de vonk overschiet. Dat het een traditie wordt, moeder op haar dag Merci te geven. Dat je pas lekker WK voetbal kan kijken, met een Amsteltje.
Misschien geef je je vader wel decennia after shave van Tabac en oma echte Eau de Cologne. Maar is dat traditie, of gemak? Is de afwas doen met Dreft een gewoonte, of een ritueel?
Rituals heeft het gebruik van haar producten tot ritueel verheven. Zonder deze te verbinden aan spannende gebuertenissen waarin je via rituelen geruststelling zoekt, zoals bij wedstrijden, sollicitaties, huwelijken geboortes en begrafenissen, vertrek op of thuiskomst van een reis. Zonder zwaar te leunen op dagen die al vervuld zijn met tradities en rituelen.
Ook een bordje Brinta, een kopje nespresso, een beker cup-a-soup of mok Chocomel kunnen een doodgewoon pauzemoment ritualiseren.
Fast movers, het goede doel en tv reclame
Momenteel zetten marketeers bij de fast movers fors in op het goede doel als meerwaarde. Ik noemde al Libresse/Edet en Oxfam, Pampers en Unicef en Crystal Clear en Plan Nederland. Pogingen om in deze financieel zware tijden te consument te verleiden toch dieper in de portemonnee te laten tasten. Het goede doel als rechtvaardiging voor de keuze voor een A merk. Zouden hun inspanningen blijven hangen zonder de frequente lange tv spots en actiewebsites? Treedt er een blijvende associatie op?
En hoe vaak kun je mensen aanspreken en oproepen om hulpbehoeftigen te helpen?
Help mij de winter door?
Merken ritualiseren is eigenlijk ook een soort ‘goede doelen marketing’: het ‘goede doel’ is de consument zelf. Geen eenmalige inzamelactie of zelfs een meerjarenproject. Het klinkt niet erg altruistisch, misschien zelfs egoistisch. Maar dat is het niet. Rituelen blijven een leven lang bij je. En dat soms elke dag. Rituelen helpen mensen om op adem te komen en weer helder te zien. Ze creeren rust en ruimte.
Sexy of ordinair
Sommige (luxe) producten associeren we meteen met rituelen of speciale momenten (parfum, chocalade, badschuim, koffie en thee, lingerie, kaarsen, glossy’s). Maar er zijn ook veel doodgewone, ordinaire, ivt libidoverlagende producten die wel ‘een pauzemoment’ inlassen zoals;
wc papier, tampons en maandverband, vaatwastabletten, de ochtendkrant, tandpasta, scheerschuim, schoenpoets, wasmiddel, boterham en vuilniszakken, flosdraad, vaatdoekjes, plastic betaalpassen of spaarkaarten, keukenrollen, potjes babyvoeding of billencreme, vitaminepillen, meubelspray of autowas…
Gaan we daar allemaal een goed doel bij bedenken? Of bieden we een mogelijkheid aan voor een persoonlijk ritueel?
Real artists ship (Seth Godin)
In het voorjaar van 2008 bezocht ik de eerste bijeenkomst van de NIMA vakgroep online marketing.
Federico Foroni Lo Faro (Lost Boys) hield een gepassioneerde, soms wat warrige voordracht van over interactieve televisie (the red button).
Checkit’ s ceo Elisabeth Schmoutziguer benadrukte het belang en de kracht van sea, creatie van zoekvolume (denk aan smurfen, wuppies) en de rol van haar bureau.
Om het wat interactief te maken, stemden bezoekers met hun mobiel op stellingen. De derde spreker stelde dat marketeers echte beta’s moeten zijn. Testverslaafde, statistieken dromende cijferwonders met pseudo wetenschappelijke aspiraties en intenties. Hoeveel van de ongeveer 50 aanwezigen waren het hier mee eens? 98%
Ik weet het nog, aangezien ik de enige was die ‘oneens’ sms’te. Nadat het projectiescherm de uitkomst toonde, vroeg voorzitter van de vakgroep Hans van der Meulen om een korte motivatie van de tegenstemmer. Ik mompelde wat over interpretatie van cijfers. Maar mijn gevoel bij de stelling kreeg ik niet echt goed verpakt in scherpe oneliners.
Bijna 2 jaar later, op 1 april 2010 luister ik naar een inspirende Seth Godin in Antwerpen. Hij maakt een analogie tussen kunstenaars en marketeers/ondernemers. Godin probeert zijn publiek te overtuigen geen vervangbaar poppetje te zijn en werk af te leveren dat er toe doet.
Real artists ship
Data zijn voor marketeers wat penselen en verf zijn voor de schilderende kunstenaar. Onmisbaar gereedschap. Maar met scherpe analyses van de funnel, de checkout, de churn en benchmarken ben je er nog niet. Het gaat er om wat je er mee doet.
Ok, klanten haken af bij het invullen van x of y. Maar weet je ook waarom? En hoe ga je het oplossen?
Klanten bekijken gemiddeld zes pagina’s of verblijven 4 minuten op je website. Wat betekent dat? Vinden ze het zo leuk of kunnen ze niets vinden? Is de site so boring dat ze ondertussen even twitteren, msn’en of koffie maken?
De benchmark toont prestaties van het bedrijf in relatie tot andere bedrijven. Belangrijk, maar wat zegt het over de doelstellingen en strategie van je eigen bedrijf?
Ik heb het dan nog niet over indispensability. Elke online marketeer kan of zou in staat moeten zijn relevante data te onttrekken en analyseren. Of de wijsheid hebben om dit te laten doen.
Maar kun je het inzichtelijk maken voor jezelf en andere stakeholders? Kun je van statistieken een schilderij maken dat een verhaal vertelt? Een beeld dat de situatie op een nieuwe, verfrissende manier weerspiegelt?
Neen, de nieuwe marketeer is niet per se een beta kanon.
Alles van waarde is weerloos
Via linkedin kom je wel eens in contact met oude studievrienden. In de vorige eeuw studeerden we beiden literatuurwetenschap in Utrecht en woonden in Rotterdam. Zo kom ik op Lucebert’s uitspraak. Prijkend op het kantoorpand in Rotterdam waar we regelmatig voorbij kwamen: Alles van waarde is weerloos.
Een mooie zin en toepasselijk voor een verzekeringskantoor. Associaties met antiek Chinees porselein en kostbare sieraden.
Later, in een ziekenhuis, kreeg de uitspraak een andere betekenis. Ik dacht aan zieke, weerloze kleine baby’s en broze bejaarden. Een boeddhist zou zeggen dat niet de mens weerloos is, maar de situatie waarin hij verkeert. Die situatie is vergankelijk en afhankelijk.
Een boeddhist zou beklemtonen dat alles waarde (in zich) heeft. Die waarde manifesteert zich, als wij het aan iets, iemand of onszelf toekennen. Als wij bedenken dat we er waarde aan hechten. Als we ons nergens aan hechten, als we nergens waarde aan toekennen, wordt alles waardeloos, maar dus niet langer weerloos.
Om je niet te hechten aan chinese vazen en diamanten ringen, dat is misschien wel te doen. Dan raak je ook niet zo overstuur als ze kapot vallen of gestolen worden.
Maar hoe vertaal je dat naar je kinderen, ouders, familie, relaties?
Het boeddhistische besef dat alles vergankelijk is, is geen oproep tot een gevoelloos, apathisch, egocentrisch leven.
Maar om het christelijk te zeggen: memento mori. Dus: carpe diem (quam minimum credula postero). Geniet. Leef in het moment.
Geluk vermindert niet als je het deelt – kennis ook niet
Het web is een geweldige plaats om kennis te delen. Toch zijn veel bedrijven en organisaties zijn bang om hun kennis op online te zetten. Ze willen niet, dat een concurrent er mee vandoor gaat. Of dat consumenten ‘hun geheim’ ontdekken. Maar kennis en wijsheid kunnen niet afgenomen worden.
Wat voor geluk geldt, geldt ook voor kennis. Kennis of wijsheid kun je onbeperkt delen, zonder dat de kennis zelf afneemt. En zonder dat u aan kennis en wijsheid inboet.
Kennis kan zich wel verspreiden en groeien. Mensen kunnen er hoogstens iets aan toevoegen, namelijk hun eigen, afwijkende visie of inzicht.







